in

Aptos (APT) Nedir?

Meta’nın blok zincir tabanlı stablecoin projesi Diem’i piyasaya sürmedeki başarısızlığı, çalışanlarının birçoğunun ayrılmasına ve kendi katman 1 blok zincirlerini geliştirmesine neden oldu. Bunlardan ilki -bunu bir patlama ile yapan- Aptos oldu.

Önemli Noktalar

  • Aptos, Move adlı farklı bir akıllı sözleşme programlama dili kullanan, yeni bir yüksek verimli, 1. katman blok zinciridir.
  • Proje, Meta’nın terkedilmiş blok zinciri ağı Diem’in teknolojik halefi olarak kabul edilir.
  • Saniyede 100.000 işlemlik teorik verimi nedeniyle, Aptos potansiyel bir “Solana katili” olarak adlandırılmıştır.

Aptos, Move adlı yeni bir akıllı sözleşme programlama dili ve hisse ispatı kullanan, 1. katman, ölçeklenebilir bir zinciridir. Proje, iki eski Meta çalışanı tarafından yönetilen bir blok zincir girişimi olan Aptos Labs tarafından geliştirilmiştir.

Aptos Nedir?

Aptos, saniyede 100.000’den fazla işlemden oluşan teorik bir işlem hacmi elde etmek için paralel işlem işlemeyi, Move adlı yeni bir akıllı sözleşme diliyle birleştiren; hisse ispatı tabanlı bir 1. katman blok zinciridir. Proje, iki eski Meta mühendisi Mo Shaikh ve Avery Ching’in buluşudur ve Meta’nın terk edilmiş blok zinciri projesi Diem’in teknolojik halefi olarak kabul edilir.

Aptos, ünlü risk sermayesi şirketi Andreessen Horowitz liderliğindeki bir tohum turunda 200 milyon dolar topladığının ortaya çıkmasından sonra bu yıl Mart ayında kripto endüstrisinde ilk kez sesini duyurmaya başladı. Temmuz ayında, FTX Ventures ve Jump Crypto liderliğindeki bir A serisi fonlama turunda 1,9 milyar dolarlık ön değerleme ile 150 milyon dolar daha topladı. 

Aptos’un tüm bunları, daha 17 Ekim’de ana ağda yayına giren blok zincirini başlatmadan önce yaptığını vurgulamakta fayda var. Test ağının ilk kullanıcılarını ödüllendirmek ve ilk token tahsisini adil bir şekilde dağıtmak için Aptos, (lansmanda yaklaşık olarak 1.237 $ değerinde olan) 150 APT token’ını 110.235 uygun adrese Airdrop yaptı. CoinGecko verilerine göre Aptos, ağda çok az etkinlik olmasına ve yalnızca birkaç gün önce piyasaya sürülmesine rağmen şu anda yaklaşık 9,2 milyar dolarlık tamamen seyreltilmiş bir piyasa değerine sahip. Kaynağının ve Meta ile olan bağlantılarının ötesinde, projenin değerlemesi bazı soruları gündeme getirdi.

Aptos’u Özel Kılan Nedir?

Teknik açıdan, Aptos’un arkasındaki itici güç iki şeye indirgenebilir: Meta tarafından bağımsız olarak geliştirilen Rust tabanlı programlama dili Move ve ağın benzersiz paralel işlem işleme yetenekleri.

Move, güvenlik ve esnekliği vurgulayan yeni bir akıllı sözleşme programlama dilidir. Ekosistemi, bir derleyici (Compiler), bir sanal makine ve Aptos ağının omurgası olarak etkin bir şekilde hizmet eden diğer birçok geliştirici aracı içerir. Meta, başlangıçta Diem blok zincirini güçlendirmek için Move’u istemesine rağmen, dil, kullanım açısından “Web3’ün JavaScript’ine” dönüşme emelleriyle platformdan bağımsız olacak şekilde tasarlandı. Başka bir deyişle, Meta’nın amacı, Move’un dijital varlıkları içeren güvenli kodlar yazmak için geliştiricilerin tercih ettiği dil haline gelmesiydi.

Aptos, Move’u kullanarak teorik olarak güvenlikten ödün vermeden yüksek işlem hacmi ve ölçeklenebilirlik elde etmek için geliştirildi. İşlem işlemenin kritik aşamaları için ardışık düzen ve modüler bir yaklaşımdan yararlanır. Bağlam açısından, çoğu blok zinciri, özellikle Bitcoin ve Ethereum gibi en iyileri, işlemleri ve akıllı sözleşmeleri sırayla yürütür. Basit bir ifadeyle, bu, bellek havuzundaki (gönderilen tüm işlemlerin ağın doğrulayıcıları tarafından onaylanmasını beklediği yer)  tüm işlemlerin tek tek ve belirli bir sırayla doğrulanması gerektiği anlamına gelir. Bu, ağın bilgi işlem gücünün büyümesinin, tüm ağın etkin bir şekilde aynı şeyi yapması ve tek bir düğüm gibi davranması nedeniyle daha hızlı işlem işlemeye karşılık gelmemesi anlamına gelir.

Aptos, işlem işleme ve yürütmeye paralel yaklaşımıyla diğer blok zincirlerinden farklıdır; bu, ağının birçok işlemi aynı anda işlemek için mevcut tüm fiziksel kaynaklardan yararlanıyor demektir. Bu, çok daha yüksek ağ verimi ve işlem hızlarına imkân sağlayarak, önemli ölçüde daha düşük maliyet ve blok zinciri kullanıcıları için daha iyi bir kullanıcı deneyimi sunar. Aptos, teknik incelemesinde bu konuyu genişleterek şunları söylemektedir:

“Verimi en üst düzeye çıkarmak, eşzamanlılığı artırmak ve mühendislik karmaşıklığını azaltmak için Aptos blok zincirindeki işlem işleme, ayrı aşamalara bölünmüştür. Her aşama tamamen bağımsızdır ve bireysel olarak paralelleştirilebilir, modern işlemci mimarilerine benzer. Bu sadece önemli performans faydaları sunmakla kalmaz, aynı zamanda Aptos blok zincirinin yeni doğrulayıcı-istemci etkileşimi modları sunmasını da sağlar.”

Bununla birlikte, Aptos, testnet’te zaten saniyede 10.000 işlem gerçekleştirdiğini ve bir sonraki dönüm noktası olarak saniyede 100.000 işlem gerçekleştirmeyi hedeflediğini iddia ederken, kullanıcılar henüz gerçek kullanımı test edilmediği için, bu iddialara temkinli yaklaşmalıdır. Solana ve Polygon da dahil olmak üzere benzer iddialarda bulunan diğer 1. katman ağları ve yan zincirler, başlangıçlarından bu yana çok sayıda ağ kesintisi yaşamış veya çok merkeziyetçi oldukları için eleştirilmişlerdir.

Şüpheli Token Ekonomisi

17 Ekim’de Aptos, toplam arzını, dağıtımını veya yayınlama oranını ilk önce halka açıklamadan blok zincirini ve yerel yönetişim ve hizmet token’ı APT’yi piyasaya sürdüğünde, kripto topluluğu içinde öfkeye neden oldu. APT’nin fiyatı ilk işlem saatlerinde yaklaşık %40 düştükten sonra, Aptos hatasını düzeltmeye ve token ekonomisini yayınlayarak topluluğun öfkesini yatıştırmaya çalışmıştır.

100.000’den fazla adrese cömert bir airdrop yapılmasına rağmen, topluluk tüm token arzının ilk yatırımcılara ve şirkete tahsis edildiğini öğrendikten sonra şeffaflık yönündeki hareket daha da öfkeyle karşılanmıştır. Çünkü Aptos, topluluğa doğrudan atadığı iddia edilen token’ların %51’ini airdrop’lar, hibeler veya hisse ödülleri aracılığıyla vermek yerine, onları Aptos Labs ve Aptos Foundation’a tahsis etmiştir. Ayrıca, ekibin blog gönderisine göre, “ağdaki token’ların %82’si tüm kategorilerde hisse edilir”, yani şirket ve ilk yatırımcılar, kilitlenmeye tabi olmayan hisse ödüllerinin çoğunu kazanacaktır.

Bunun ötesinde, Aptos şu anda 130 milyon token’lık dolaşım arzına, toplam 1.000.935.772 arza ve sınırsız bir maksimum arza sahiptir. Resmi token tedarik programına göre, enflasyon oranı %7’den başlayacak ve yıllık %3,25 arz oranına ulaşana kadar (50 yılı aşması bekleniyor) yıllık %1,5 düşecektir. İşlem ücretleri başlangıçta yakılacaktır, ancak bu mekanizma gelecekte yönetim oylamasıyla revize edilebilir.

Aptos Bir Solana Katili mi?

Aptos, bir haftadan daha az bir süredir çalışıyor olmasına rağmen, şimdiden potansiyel bir “Solana katili” olarak takdim edilmiştir. Bu, öncelikle, saniyede 100.000 işlem olarak belirtilen işlem hızından kaynaklanmaktadır. Karşılaştırma için, Solana yalnızca yaklaşık 60.000 işlem işleyebilir, fakat düzenli olarak ağ genelinde kesintiler yaşamaktadır.

Yüksek ölçeklenebilirliğin ötesinde, Aptos, güçlü risk sermayesi desteği ve ekosistem oluşturmaya yönelik yukarıdan aşağıya yaklaşım da dahil olmak üzere Solana ile benzerlikleri paylaşır. Başından beri birkaç milyar dolarlık bir savaş sandığı ve “parlak yeni şey” olmanın cazibesi ile Aptos, gelişen ekosistemini büyütebilirse, gelecekte Solana’nın spot ışığını çok rahat çalabilir. Ayrıca, Solana’nın eski Pazarlama Müdürü Austin Virts’in şu anda Aptos’ta ekosistem inşasından sorumlu olması buna kesinlikle yardımcı olacaktır.

Hepsi dikkate alındığında, Solana ekosistem sağlığı ve ağ benimseme konusunda Aptos’tan hala kilometrelerce ileridedir. Aptos, token ekonomisini opak tutarak ve arzın çoğunu ilk yatırımcılara ve içerdekilere tahsis ederek, kripto topluluğuna uzun vadede zarar verebilecek sallantılı şartlarla kripto yolculuğuna başlamıştır. Bununla birlikte, Aptos, teknolojik cephede öne geçmek için vaatlerinin yarısını bile karşılarsa, diğer tüm akıllı sözleşme özellikli 1. katman ağlarından önemli bir pazar payı çalma şansına sahiptir.

Ne düşünüyorsun?

Bir cevap yazın